Op een korte afstand van het stadscentrum ligt Nationaal Monument Kamp Amersfoort, een plek waar je stil kunt staan bij een aangrijpend stukje geschiedenis. Hier ontdek je hoe het dagelijks leven van ca. 47.000 gevangenen tijdens de Tweede Wereldoorlog eruitzag, in een concentratiekamp waar honger, mishandeling, dwangarbeid en de constante dreiging van executies en transport heersten. In het museum, bij de originele barakken en op het terrein komen de persoonlijke verhalen van de gevangenen dichtbij en tastbaar tot leven.
Kamp Amersfoort
Kamp Amersfoort werd in 1941 opgericht op het terrein dat eerder dienstdeed als kazerneterrein van het Nederlandse leger. Oorspronkelijk functioneerde het kamp als doorgangskamp: gevangenen verbleven er tijdelijk voordat ze naar andere kampen werden gestuurd. Al snel groeide het uit tot een streng bewaakt concentratiekamp. Vanaf augustus 1941 werden hier verschillende groepen gevangenen opgesloten door de nazi’s waaronder : verzetsstrijders, mensen die de verplichte Arbeitseinsatz ontweken, communisten, gijzelaars, (vermeende) criminelen, Joden, Amerikaanse staatsburgers, Jehovah’s getuigen en Sovjet-krijgsgevangenen. In het kamp moesten de gevangenen zware arbeid verrichten, leefden ze onder erbarmelijke omstandigheden en werden regelmatig gestraft door de bewakers. Voor velen betekende hun verblijf het verlies van hun vrijheid, gezondheid of leven.
Nationaal Monument Kamp Amersfoort
Op de historische plek van Kamp Amersfoort is in 2004 een herinneringscentrum geopend en in 2021 kwam daar een uitgebreid museum bij. In het ondergrondse museum van 1.100 m² wordt de geschiedenis van het kamp verteld met objecten, foto’s, documenten en wisselende exposities, in samenhang met de monumenten en zichtbare sporen op het buitenterrein. Bezoekers kunnen originele barakken en gevangenisruimtes bekijken, persoonlijke bezittingen zien en reconstructies ervaren.
Herdenkingsdagen
Op 4 mei wordt in heel Nederland stilgestaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. Ook bij Kamp Amersfoort vindt jaarlijks een herdenking plaats, waar nabestaanden, bezoekers en organisaties samenkomen om de duizenden gevangenen te eren die hier hun vrijheid of leven verloren. De dag erna, op 5 mei, viert Nederland de bevrijding. In Amersfoort wordt dan stilgestaan bij het belang van vrijheid, democratie en mensenrechten.
Voor Kamp Amersfoort zelf zijn 19 april en 7 mei 1945 belangrijke data. Op 19 april droeg de Duitse kampstaf het beheer over aan het Rode Kruis, waardoor de gevangenen voor het eerst niet langer bewaakt werden en zorg konden ontvangen. De daadwerkelijke bevrijding volgde op 7 mei, toen Canadese militairen het kamp bereikten.
-
Bezoek ook deze monumenten
